Polymorphism
ในบทเรียน คุณจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับคุณสมบัติ Polymorphism ในภาษา Java ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญเป็นอันดับที่สามในการเขียนโปรแกรมเชิงวัตถุที่ต่อจาก Inheritance และ Encapsulation ซึ่ง Polymorphism เป็นคุณสมบัติที่จะทำให้การเขียนโปรแกรมนั้นมีความยืดหยุ่นมากขึ้น
Polymorphism คืออะไร
Polymorphism คือการที่ออบเจ็คสามารถมีได้หลายรูปแบบ ซึ่งเกิดจากการสืบทอดจาก super class และมันยังคงรักษาสภาพและคุณสมบัติของ super class ไว้ เช่น ผู้คนในโลก จะมีทั้งนักกีฬา นักร้อง นักดนตรี ซึ่งมันก็คือการมีหลายรูปแบบทางอาชีพของบุคคล ซึ่งเราสามารถใช้คำว่า บุคคล ในการอ้างถึงคนในอาชีพต่างๆ ได้ ซึ่งเป็นแนวคิดของ polymorphism ในการเขียนโปรแกรม ซึ่งมันความหมายของมันคือการมีได้หลายรูปแบบ
ในการเขียนโปรแกรมเชิงวัตถุ Polymorphism นั้นคือการสร้างออบเจ็คโดยเป็นออบเจ็คที่สร้างมาจากคลาสที่มี Super class เดียวกัน โดยใน Sub class นั้นได้มีการกำหนดการทำงานใหม่ให้กับเมธอดให้ตรงกับวัตถุประสงค์ของคลาสนั้น หรือการ Override method หลังจากนั้นเราสามารถใช้ Super class สำหรับการประกาศตัวแปรของออบเจ็ค (class instance) ที่สร้างออบเจ็คจาก Sub class ได้
ต่อไปเป็นตัวอย่างของการใช้งานคุณสมบัติ polymorphism ในภาษา Java โดยเราจะมีคลาส Person
สำหรับเป็น super class และสร้างคลาสอื่นเพื่อสืบทอดจากคลาสนี้
public class TestPolymorphism {
public static void main (String[] args) {
Person person1, person2, person3;
person1 = new Person("Mark", 1980);
person2 = new Sheriff("Mateo", 1981, "California");
person3 = new Police("Danny", 1986, "NYC");
person1.introduce();
person2.introduce();
person3.introduce();
}
}
class Person {
String name;
int bornYear;
public Person (String name, int bornYear) {
this.name = name;
this.bornYear = bornYear;
}
public void introduce () {
System.out.print("My name is " + name + ",");
System.out.println(" I was born in " + bornYear + ".");
}
}
class Sheriff extends Person {
String workState;
public Sheriff (String name, int bornYear, String workState) {
super(name, bornYear);
this.workState = workState;
}
@Override
public void introduce () {
super.introduce();
System.out.println("I'm a sheriff and work in " +
workState + ".");
}
}
class Police extends Person {
String workCountry;
public Police (String name, int bornYear, String workCountry) {
super(name, bornYear);
this.workCountry = workCountry;
}
@Override
public void introduce () {
super.introduce();
System.out.println("I'm a police and work in " +
workCountry + ".");
}
}
ในตัวอย่าง นั้นเรามีคลาส Person
ที่เป็น super class เราได้สร้าง delivered class มาสองคลาสคือ Sheriff
และ Police
นั่นคือเป็นคลาสที่สืบทอดคุณสมบัติของตัวแปรและเมธอดมาจากคลาส Person
ใน delivered class ทั้งสอง เราได้ทำการ override เมธอด introduce
เพื่อแสดงข้อมูลเพิ่มเติม และต่อไปเป็นการใช้งานคุณสมบัติของ polymorphism ในจากโค้ด
Person person1, person2, person3;
person1 = new Person("Mark", 1980);
person2 = new Sheriff("Mateo", 1981, "California");
person3 = new Police("Danny", 1986, "NYC");
ในตอนนี้ เราได้ใช้คลาส Person ในการประกาศออบเจ็ค (instances) มา 3 ตัวแปร และเราใช้ instances ของคลาสนี้ในการสร้างออบเจ็คจากคลาสต่างๆ ซึ่งก็คือ Person
, Sheriff
และ Police
นั่นหมายความว่า ตัวแปรที่สร้างจากคลาส Person นั้นมีได้หลายรูปแบบ ในตัวอย่างนั้นมี 3 แบบด้วยกัน
person1.introduce();
person2.introduce();
person3.introduce();
ต่อมาเป็นการเรียกใช้งานเมธอด introduce
ของแต่ละออบเจ็คซึ่งสร้างมาจากคลาสที่แตกต่างกัน สำหรับ delivered class นั้นเมธอด introduce ถูกทำการ override เพื่อให้แสดงข้อมูลเพิ่มเติม
ข้อได้เปรียบของ polymorphism คือการที่สามารถจัดการกับออบเจ็คที่สืบทอดมาจากคลาสเดียวกันได้ โดยใช้ super class ของมันในการประกาศออบเจ็ค
My name is Mark, I was born in 1980.
My name is Mateo, I was born in 1981.
I'm a sheriff and work in California.
My name is Danny, I was born in 1986.
I'm a police and work in NYC.
และนี่เป็นผลลัพธ์ของโปรแกรม
Warning: ในการใช้ instances ที่สร้างจาก super class สามารถใช้ได้กับตัวแปรหรือเมธอดที่มีอยู่ใน super class หรือที่ได้รับการ override เท่านั้น ยกตัวอย่างเช่น ถ้าคุณสร้างเมธอดหรือตัวแปรใหม่ใน delivered class คุณไม่สามารถใช้มันได้ผ่าน instance ของ super class ได้ เราจะพูดเกี่ยวกับเรื่องนี้ในเรื่อง interface และ abstract class
เพื่อให้คุณเข้าใจเกี่ยวกับ Polymorphism มากขึ้น มาดูตัวอย่างในการเขียนโปรมในการใช้งานกับอาเรย์และการทำงานโดยส่งเป็นพารามิเตอร์ของฟังก์ชัน
import java.util.ArrayList;
public class Polymorphism {
public static void main(String[] args) {
ArrayList<Shape> shapes = new ArrayList<Shape>();
shapes.add(new Rectangle());
shapes.add(new Triangle());
for (Shape shape : shapes) {
drawShape(shape);
}
}
public static void drawShape(Shape shape) {
shape.draw();
}
}
class Shape {
public void draw() {
System.out.println("Perform draw from base class");
}
}
class Rectangle extends Shape {
@Override
public void draw() {
System.out.println("Draw rectangle");
super.draw();
}
}
class Triangle extends Shape {
@Override
public void draw() {
System.out.println("Draw triangle");
super.draw();
}
}
ในตัวอย่าง เรามีคลาส Shape
ในการกำหนดรูปทรง ซึ่งคลาสนี้มีเมธอด draw()
เพื่อเป็นการวาดรูปทรงในคลาส และต่อมาเราได้สร้างอีกสองคลาสคือ Rectangle
และ Triangle
ที่มีการสืบทอดมาจากคลาส Shape
และทำการ Override เมธอด draw()
เพื่อให้สอดคล้องกับการทำงานของคลาสทั้งสอง
ArrayList<Shape> shapes = new ArrayList<Shape>();
shapes.add(new Rectangle());
shapes.add(new Triangle());
for (Shape shape : shapes) {
drawShape(shape);
}
ในการเริ่มทำงานของโปรแกรม เราได้สร้าง ArrayList โดยการใช้คลาส Shape
เป็น instance ของออบเจ็ค ดังนั้นเราจึงสามารถนำไปสร้างออบเจ็คที่สืบทอดจากจากคลาสนี้ได้ นั่นก็คือเราได้สร้างออบเจ็คจากคลาส Rectangle
และ Triangle
และเก็บใน ArrayList ดังนั้น ตัวแปร shapes
สามารถมีได้หลายรูปแบบของออบเจ็คที่สืบทอดจาดคลาส Shape
ซึ่งนี่เองถือเป็นแนวคิดของการใช้งาน Polymorphism
public static void drawShape(Shape shape) {
shape.draw();
}
นอกจากนี้ เมธอด drawShape()
เป็นเมธอดสำหรับการวาดรูปทรงที่มีพารามิเตอร์เป็น Shape
ดังนั้นเราไม่ต้องสนใจว่าออบเจ็คที่ส่งเข้ามาจะเป็นออบเจ็คของ Rectangle
หรือ Triangle
ซึ่งเราสนใจแต่สิ่งที่เราต้องการทำคือการเรียกใช้งานเมธอด draw()
ซึ่งกลไกลของ Polymorphism จะเรียกใช้งานเมธอดของออบเจ็คอัตโนมัติ
Draw rectangle
Perform draw from base class
Draw triangle
Perform draw from base class
Draw circle
Perform draw from base class
นี่เป็นผลลัพธ์การทำงานของโปรแกรมในการใช้งาน Polymorphism กับอาเรย์และเมธอด
ในบทนี้ คุณได้เรียนรู้เกี่ยวกับ polymorphism ในภาษา Java ซึ่งเราสามารถจัดการกับออบเจ็คต่างประเภทกัน โดยใช้ instances จาก super class ของมันได้